YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Akın ÜNER

TÜRK RÖNESANSI VE ALACA CAMİİNİN HAZİN HİKAYESİ

Hıristiyan Dünyası, İstanbul'un Türkler tarafından fethedilmesinden itibaren yavaşça kendi Orta Çağı'ndan çıktı. 1453'te ekonomik, askeri ve ilim yönünden İslam Dünyasının kat be kat gerisinde olan Avrupa, bir kaç asır içinde her alanda kalkındı, farkı hızla kapattı ve sonra da öne geçti.

Hıristiyan dünyasının bu atılımı yapmasında reform ve rönesans hamlesinin ne denli önemli olduğunu tarihçiler söylüyor. Bir yandan kilisenin bağnazlığından kurtulan, öbür yandan sanatçının önünü açarak özgür düşünceye yelken açan batı, kısa sürede ilerledi. Endüstri, teknoloji, ulaşım, haberleşme gibi kavramlar birkaç asır içinde batılı milletlerin günlük hayatının bir parçası haline geldi.

İslam dünyası ise bu sürecin tersine hareket etti. Bu dönemde lider rol oynayan Türkler, bağnazlığa karşı aklı savunan Ahmet Yesevi ve Maturidi ekolünden uzaklaştı. Yerine, tamamen kapalı bir toplum olan Ortadoğu ve Mısır'daki bir tür skolastik felsefe, Osmanlı İmparatorluğu'nun yönetim yapısını ele geçirdi.

***

Tam da bu noktada, faydasız olduğunu bilerek bir soru soralım: Acaba Osmanlılar, batı komşuları İtalya ve Almanya'da yükselen reform hareketlerini kendilerine uyarlayabilselerdi ne olurdu?

Hadi biraz daha cesur yazalım: Türk rönesansı ve Türk reform hareketleri diye bir süreç yaşansaydı neler olurdu acaba?

Amerika kıtasında İspanyolların, Portekizlilerin, İngilizlerin ve Fransızların yanı sıra Türklerin de kolonileri kurulur muydu? Osmanlı buharlı gemileri okyanuslarda ticaret yapar, İslam dinini uzak kıtalara yayar, Türkçeyi dünya dili haline getirebilir miydi?

Kuranı Kerim'in nüshaları, Türk - İslam edebiyatının şah eserleri, Osmanlı bilim adamlarının çalışmaları kitaplar dolusu basılarak dünyaya yayılsa bugün nasıl bir ülkede yaşardık?

***

Rönesans hareketlerinin öncü sanatçıları Leanardo Da Vinci, Micelengelo, Donetello ve Rafael gibi isimler, en önemli eserlerini aslında kilise ve katedrallerin süslemelerinde vermişler. Ortaçağda derebeylik ve kilise düzeni içindeki Avrupa, böylece kendi kabuğunu kırarak ilerlemeye başlamış.

***

Peki Osmanlı İmparatorluğu bu değişimden hiç mi etkilenmemiş acaba? Pek de öyle değil... Fotoğraftaki camiye dikkatle bakın. Burası, Rönesans hareketlerinin başladığı Çizmeden bir kaç yüz km mesafedeki Makedonya'nın Kalkandelen kentindeki Alaca Camii...

Da Vinci'nin doğumundan tam 14 sene önce 1438'de ibadete açılan bu eser, muhteşem iç ve dış cephe süslemeleriyle belki de dünyanın en güzel camilerinden birisi... Neredeyse 600 yaşındaki bu ata yadigarının en önemli özelliği iç cephe süslemelerinde dönemin şehirlerinin resimlerine yer vermesi!

İslam dünyasında resmin yasak olduğu söylenip dururken, Alaca Camiinin duvarında, Mekke'nin ve Kabe'nin bilinen en eski resmi bulunuyor!

***

Bu muhteşem sanat eserini yaptıran ne bir Padişah, ne bir Paşa... Hurşide ve Mensure isimli iki kız kardeş yaptırmış bu camiyi. Her ikisi de Alaca caminin avlusundaki sekizgen türbede yatan bu kız kardeşlerden birisi, anlatılanlara bakılırsa henüz bekarken amansız bir hastalığa tutuluyor. "Mari gız gardaşçağzım, ben evlenmeden ölüp gidecem, al çeyizim senin olsun" diyor ablasına. Lakin öbür kız kardeş, "Sen ölürsen ben de evlenmem." diye cevap veriyor. Gerçekten de kardeşi vefat edince kendi çeyizi ile onunkini birleştiriyor. Satarak elde ettiği gelirle caminin inşaatına başlıyor. Ölünceye kadar da evlenmiyor.

Kızların ermiş olduğuna inanan yöre halkı, cami yapımı için destek oluyor. İşçiler, ustalar para almadan çalışıyor. Tüccarlardan, mimarlardan, çinicilerden gönüllüler gelip camiyi tamamlıyor. Kalem işi süslemeleri, dönemin isimleri bilinmeyen sanatçılarının göz nuruyla yapılıyor. Belki de Osmanlı'nın Da Vincileri, Micelengeloları emek veriyor bu baş esere...

***

Alaca camiinin bir diğer enteresan özelliği ise harcının sağlam olması için otuz binden fazla yumurta kullanılmasıymış! Günümüzde, İslam dünyasında bir türlü sağlanamayan birlik ve bütünlüğe nazire yapar gibi!

***

Osmanlı'da rönesansın kıvılcımı belki de Alaca Camii ile Makedonya Kalkandelen'de çakmıştı. Ama bir asır sonra Ortadoğudan esen çöl fırtınası tüm yenilik kıvılcımları gibi bunu da söndürmüş belli ki!

ONUNCU KÖYDEN MEKTUP

Japonya ve Almanya ikinci dünya savaşında yerle bir olmuştu. Rusya ve Fransa ağır yara almışlardı. Güney Kore ise ilerleyen yıllarda çıkan savaşta yıkılmış ve bölünmüştü. Ama aradan 20-30 sene geçmeden hepsi toparlandı ve dünyanın önde gelen ülkeleri arasına girdiler.
Demek ki Türkiye, doğru hamleleri yapar ve kendi iç barışını sağlayabilirse sadece bir nesil sonra medeniyet yarışındaki yerini alabilir.

Bizden geldi geçiyor ama çocuklarımızın yarınları için doğruları bulmak zorundayız.

 

       

TARHANA OSMAN, MARGARİN MEHMET'E KARŞI...TÜRK RÖNESANSI VE ALACA CAMİİNİN HAZİN HİKAYESİÇEK BİR KAHVE, İNSANLI OLSUN...NE MUTSUZLUK, "TÜRKÜM" DİYEMEYENEBAYRAMLIK AĞZIMI AÇIYORUM...ÇİFTLİK CADDESİNDE MAHMURE - IIÇİFTLİK CADDESİNDE, MAHMURE (I)YAZAR ÇATLAK OLUNCA...KEMÂLSURİYELİLER EMPERYALİST BİR PROJE Mİ?Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Selamet ATLI
SOĞUK HAVADA SICACIK GALİBİYET
Selamet ATLI
Ender GÜR
FARKLI GALİBİYET
Ender GÜR
Salim YILDIZ
İyi oyun süper skor
Salim YILDIZ
Cesur CEYLAN
AŞK
Cesur CEYLAN
Ayhan HAMLI
EVLADINI İSTEYEN ANNELERİN SESİYLE YIKILSIN KANDİL
Ayhan HAMLI
Psk. Beste GÜNEYSU
Çocuklarda Yemek Yeme Sorunu ve Çözümleri
Psk Beste GÜNEYSU
Ersin ERGE
REMEO VE JULİET’İN YAŞADIĞI YERDEYKEN
Ersin ERGE
Şakir DEMİRCİ
ÇARŞAMBA OVASI SAMSUN’UN SERVETİDİR SANTRAL BAŞKA YERE…
Şakir DEMİRCİ
Prof. Dr. Osman DEMİR
SANAL PARAYA GEÇİŞ TERCİH DEĞİL, ZORUNLULUKTUR
Prof Dr Osman DEMİR
Kenan ÖZTÜRK
Nimet çarpsın ki!..
Kenan ÖZTÜRK
Hikmet KURADA
SİVAS KONGRESİ’NİN 100. YILINDA SİVASTAYDIM
Hikmet KURADA
Serkan Eskalen
HABER GAZETESİ YÜKSELİŞE DEVAM EDİYOR!
Serkan Eskalen
Mustafa GENÇ
YAŞAYANLARINA SAĞLIK, ÖLMÜŞLERİNE RAHMET…
Mustafa GENÇ
Nurullah Kızıldağ
Sabır ve inanç gerek
Nurullah Kızıldağ
Birol BİRCAN
BAFRA RÜŞDİYESİ-2
Birol BİRCAN
Murat Akar
BULVAR  AVM‘NİN ÖNÜNDEN GEÇERKEN…
Murat Akar
Nagehan Yeşilyurt
Nagehan Köyünüzde
Nagehan Yeşilyurt
Mustafa CİVELEK
Şampiyonlukta favorim Samsun
Mustafa CİVELEK
Ergin KAHVECİ
DEĞİŞTİRİP DURMAYIN!
Ergin KAHVECİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
GASTRO DİPLOMASIİ
Doç Dr Yetkin BULUT
Alpaslan ÇEPNİ
AMACIMIZ ÜZÜM YEMEKTİR
Alpaslan ÇEPNİ
Mustafa ÖZBALCI
ÖNEMLİ OLAN KONUŞMAK DEĞİL YAPMAKTIR      
Mustafa ÖZBALCI
Metin ATLI
KALEMİZİ SAVUNAMADIK
Metin ATLI
Akın ÜNER
TARHANA OSMAN, MARGARİN MEHMET'E KARŞI...
Akın ÜNER
Psk. Beste Güneysu
Akran Zorbalığı 2
Psk Beste Güneysu
Prof. Dr. Yusuf DEMİR
Kurban Olayım…
Prof Dr Yusuf DEMİR
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
KURBAN
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
İbrahim Sezen
SAMSUN, SENİ SANA ANLATAMAM Kİ !..
İbrahim Sezen
Ömer PAMUK
TATİL VE KİTAP
Ömer PAMUK
İlker Mutlu
Veda Ederken
İlker Mutlu
Naci ALTUNCU
KAYIP GENÇLER
Naci ALTUNCU
Kıymet Ocak
PRATİK BİLGİLER
Kıymet Ocak
Tuğçe Gevşek
ORTAYA KARIŞIK
Tuğçe Gevşek
Kurtcan KURT
19 MAYIS'I ANLAMAK
Kurtcan KURT
Yılmaz Özbakır
İNFAK ve TOPLUMSAL FAYDA
Yılmaz Özbakır
Kadir GÜRKAN
Nereden Baktığımız Önemli
Kadir GÜRKAN
Gül TURAN
ÇİN SEYAHATNAMESİ II
Gül TURAN
Hasan Cem KESKİN
BİZDE ÇOCUKTUK
Hasan Cem KESKİN
Kenan KAYIKÇI
BÜYÜK KAPTANLAR
Kenan KAYIKÇI
Fulya ZORLU
3-6 Yaş Arası İtiraz Problemi
Fulya ZORLU
Murat Sandıkçı
İNSAN YENİLİNCE TÜKENMEZ, PES EDİNCE TÜKENİR...
Murat Sandıkçı
Turgay SAAT
MADALYALAR SAMSUN'A
Turgay SAAT