Atatürk Kaç Yaşında Öldü? Ölüm Nedeni Neydi? 10 Kasım 1938'de Dolmabahçe'deki Son Günleri

Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te dünyaya geldi. Osmanlı Devleti'nin son döneminden Millî Mücadele'ye, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan Cumhurbaşkanlığı yıllarına uzanan yaşamı 10 Kasım 1938'de sona erdi. Atatürk'ün vefatı, Türkiye'de büyük bir üzüntüyle karşılandı ve dünya basınında geniş yankı uyandırdı.

Atatürk'ün hayatının son yılında yaşadığı sağlık sorunları, doktorların muayeneleri ve Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan sağlık bültenleriyle kayıt altına alındı. Bu belgeler, hastalığının ne zaman ağırlaştığını ve son günlerinde yaşanan gelişmeleri kronolojik olarak ortaya koyuyor.

Mustafa Kemal Atatürk Kaç Yaşında Öldü?

Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de 57 yaşında vefat etti. Resmî biyografilerde doğum yılı 1881, ölüm tarihi ise 10 Kasım 1938 olarak yer alıyor.

Atatürk'ün doğduğu yıl bilinmekle birlikte doğumunun kesin gün ve ayı tarihî kayıtlarda belirlenmiş değil. Bu nedenle 19 Mayıs 1881 tarihi, sonradan kabul edilen sembolik doğum tarihi olarak kullanılıyor.

Atatürk'ün ölüm yaşı hesaplanırken 1881 ve 1938 yılları esas alınıyor. Ancak doğumunun tam tarihi bilinmediğinden kesin gün ve ay üzerinden yapılabilecek ayrıntılı bir yaş hesabı tarihî belgelerle desteklenemiyor.

Atatürk'ün Doğum Günü Neden 19 Mayıs Olarak Kabul Edildi?

Atatürk'ün doğum yılı 1881 olarak kabul ediliyor. Bununla birlikte doğduğu gün ve ayın kesin olarak bilinmemesi, tarihçiler tarafından uzun yıllardır ele alınan bir konu.

1936 yılında İngiltere Kralı VIII. Edward'ın Atatürk'e doğum günü dolayısıyla tebrik göndermek istemesi üzerine Türk makamlarından tarih bilgisi talep edildi. Bu süreçte Atatürk'ün doğum günü olarak 19 Mayıs'ın kullanılması kararlaştırıldı.

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından 12 Kasım 1936'da gönderilen resmî yazıda Atatürk'ün doğum tarihi 19 Mayıs 1881 olarak bildirildi. Ancak bu tarih, doğum gününün nüfus kayıtlarından kesin biçimde belirlendiği anlamına gelmiyor.

19 Mayıs'ın seçilmesi, Atatürk'ün 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'nin başlangıcında üstlendiği tarihî rolle de anlam kazanıyor. Bu nedenle Atatürk'ün doğum günü sorusuyla ölüm yaşı sorusu değerlendirilirken tarihî kayıtlar arasındaki ayrımın korunması gerekiyor.

Atatürk'ün Ölüm Nedeni Neydi, Hangi Hastalıktan Öldü?

Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümüne yol açan hastalık karaciğer sirozuydu. Hastalık ilerledikçe karaciğerin işlevleri bozuldu ve genel sağlık durumu giderek ağırlaştı.

Siroz, karaciğer dokusunda uzun süreli hasar sonucunda sağlıklı dokunun yerini nedbe dokusunun almasıyla gelişen ciddi bir hastalık. İleri aşamalarda karında sıvı birikmesi, organ işlevlerinin bozulması ve bilinç değişiklikleri gibi ağır sorunlara neden olabiliyor.

Atatürk'ün hastalığında da karaciğer yetmezliği ve karında sıvı birikmesi gibi bulgular kaydedildi. Doktorların 1938 yılında yaptığı muayenelerde siroz teşhisi üzerinde duruldu ve tedavisi bu hastalık doğrultusunda yürütüldü.

Tarihî sağlık kayıtlarında hastalığın niteliğine ilişkin farklı tıbbi ifadeler yer alsa da Atatürk'ün ölüm nedeninin siroz olduğu kabul ediliyor. Ölüm anındaki durumu ise doktorlar tarafından derin koma olarak kayda geçirildi.

Atatürk'ün Hastalığı Ne Zaman Başladı?

Atatürk'ün sağlık sorunlarının ilk belirtileri 1937 yılında ortaya çıktı. Yılın sonlarına doğru belirginleşen rahatsızlığı, 1938'in ilk aylarında daha ciddi bir duruma dönüştü.

1938 yılının başlarında Yalova'da bulunduğu sırada rahatsızlanan Atatürk, doktorlar tarafından muayene ve tedavi edildi. Sağlık durumu kısa süreli iyileşme gösterse de hastalık tamamen ortadan kalkmadı.

Bu dönemde Türkiye'nin dış politika gündeminde Hatay meselesi önemli yer tutuyordu. Atatürk, doktorların dinlenme önerilerine rağmen devlet işleriyle ilgilenmeyi sürdürdü.

Mayıs 1938'de Mersin ve Adana'ya yaptığı seyahat sırasında askerî birlikleri denetledi. Hastalığının ilerlemesine rağmen yürüttüğü çalışmalar, yaşamının son aylarında da devlet yönetiminden bütünüyle uzaklaşmadığını gösteriyor.

Atatürk Savarona Yatı'ndan Dolmabahçe Sarayı'na Ne Zaman Geçti?

Atatürk, 1938 yılının mayıs ayı sonunda İstanbul'a geldi. Haziran ayında dinlenmek ve tedavi görmek amacıyla Savarona Yatı'na geçti.

Savarona'da doktorların gözetiminde bulunmasına rağmen devlet işlerine ilişkin görüşmelerini sürdürdü. Ancak yaz aylarında sağlık durumu giderek ağırlaştı.

25 Temmuz 1938'de Savarona'dan Dolmabahçe Sarayı'na nakledildi. Türk ve yabancı doktorlardan oluşan heyetler burada Atatürk'ün sağlık durumunu değerlendirdi.

Dolmabahçe Sarayı, bu tarihten sonra Atatürk'ün tedavi edildiği ve son günlerini geçirdiği yer oldu. Sarayın Harem bölümündeki 71 numaralı oda, 10 Kasım 1938'de hayatını kaybettiği mekân olarak tarihe geçti.

Atatürk'ün Son Günlerinde Neler Yaşandı?

Atatürk'ün hastalığı 1938 yılının sonbaharında ağırlaştı. Eylül ayında vasiyetnamesini hazırladı, ekim ayında ise ciddi bilinç kaybı dönemleri yaşamaya başladı.

17 Ekim'de ağır komaya giren Atatürk'ün durumu sonraki iki gün içerisinde kısmen düzeldi. Ancak 8 Kasım'da yeniden ağır komaya girdi ve bu durumdan çıkamadı.

Son günlere ilişkin tarihî kayıtların önemli bölümü, sağlık bültenleri ve tedavi sürecinde görev alan doktorların raporlarına dayanıyor.

Atatürk, sağlık durumunun ağırlaşması nedeniyle 29 Ekim 1938'de Cumhuriyet'in 15. yıl dönümü törenlerine katılamadı. Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1 Kasım'daki açılış konuşması da kendisi yerine Başbakan Celal Bayar tarafından okundu.

Bu gelişmeler, hastalığın yalnızca kişisel yaşamını değil, devlet görevlerini yerine getirme kapasitesini de etkilediğini gösteriyor.

8 Kasım 1938'de Atatürk'e Ne Oldu?

8 Kasım 1938, Atatürk'ün son hastalık dönemindeki en önemli tarihlerden biri oldu. Bu tarihte sağlık durumu aniden ağırlaştı ve ikinci kez ciddi komaya girdi.

7 Kasım Resmî Gazete Rektör Atamaları: 11 Üniversiteye Kim Atandı? İşte Tam Liste

İçeriği Görüntüle

Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan sağlık açıklamalarında hastalığının olağan seyrinin dışına çıktığı belirtildi. Doktorlar tedavi ve takiplerini sürdürürken kamuoyu da gelişmeleri sağlık bültenleri üzerinden izledi.

Atatürk'ün bilinci yeniden açılmadı. 9 Kasım boyunca sağlık durumuna ilişkin olumsuz gelişmeler devam etti.

10 Kasım'a girilen gece durumunun daha da ağırlaşması üzerine doktorlar sürekli gözetimlerini sürdürdü. Ertesi sabah saat 09.05'te yaşamını yitirdiği açıklandı.

Atatürk 10 Kasım 1938'de Saat Kaçta Vefat Etti?

Atatürk, 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 09.05'te vefat etti. Ölüm yeri İstanbul'daki Dolmabahçe Sarayı'nın 71 numaralı odasıydı.

Tedavisinde görevli doktorlar tarafından hazırlanan tutanakta, 9 Kasım gecesinden itibaren genel durumunun giderek ağırlaştığı belirtildi. Atatürk'ün 10 Kasım sabahında derin koma hâlindeyken hayatını kaybettiği resmî olarak kayda geçirildi.

Vefat haberi aynı gün Türkiye'ye ve dünyaya duyuruldu. Cumhuriyet'in kurucusunun ölümünün ardından ülke genelinde yas ve anma hazırlıkları başladı.

Saat 09.05, sonraki yıllarda Atatürk'ü anma törenlerinin ortak zamanı hâline geldi. Her yıl 10 Kasım sabahında Türkiye genelinde yapılan saygı duruşu, bu tarihî ana dayanıyor.

Atatürk'ün Cenazesi Dolmabahçe'den Ne Zaman Çıkarıldı?

Atatürk'ün naaşı, vefatının ardından Dolmabahçe Sarayı'nda hazırlanan katafalka yerleştirildi. Türk bayrağına sarılı tabutu, 16–18 Kasım 1938 tarihlerinde vatandaşların ziyaretine açıldı.

Üç gün boyunca çok sayıda insan Dolmabahçe Sarayı'na gelerek Atatürk'e son saygısını sundu. İstanbul'daki törenlerin ardından naaşın Ankara'ya götürülmesi için hazırlıklar tamamlandı.

19 Kasım'da Dolmabahçe Sarayı'ndan alınan cenaze, İstanbul'daki tören güzergâhı üzerinden Sarayburnu'na ulaştırıldı. Deniz yolculuğunda Zafer muhribi ve Yavuz zırhlısı kullanıldı.

Ardından demiryoluyla Ankara'ya hareket eden cenaze 20 Kasım 1938'de başkente ulaştı. Ankara Garı'nda devlet yöneticileri, askerî yetkililer ve vatandaşlar tarafından karşılandı.

Atatürk Ne Zaman Anıtkabir'e Defnedildi?

Atatürk'ün cenazesi 21 Kasım 1938'de Ankara'daki Etnografya Müzesi'nde hazırlanan geçici kabre yerleştirildi. Anıtkabir'in yapımı henüz tamamlanmadığı için naaşı burada muhafaza edildi.

Atatürk'ün anıt mezarının inşası sonraki yıllarda gerçekleştirildi. Naaşı, ölümünün 15. yıl dönümü olan 10 Kasım 1953'te düzenlenen devlet töreniyle Etnografya Müzesi'nden Anıtkabir'e nakledildi.

Bu nedenle Atatürk'ün ilk defnedildiği yer ile bugünkü anıt mezarı birbirinden farklı. Günümüzde naaşı Ankara'daki Anıtkabir'in Şeref Holü altında bulunan mezar odasında yer alıyor.

10 Kasım 2026 Salı günü Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının 88. yıl dönümü anılacak. Türkiye genelinde saat 09.05'te gerçekleştirilecek saygı duruşuyla, 57 yaşında hayatını kaybeden Cumhuriyet'in kurucusunun hatırası bir kez daha yaşatılacak.