Üç ay önce Letgo'da eski telefonunuzu sattınız. İyi fiyat aldınız, parayı aldınız, mutlu ayrıldınız. Ama o günden bu yana telefonunuz durmadan çalıyor: "Araçlarınızın sigortası hakkında bilgi vermek istedik...", "Kredi başvurunuz onaylandı, aramak istedik...", "Kampanyamızdan haberdar etmek istedik..."
Tesadüf mü? Hayır. Ama çoğu insan bu bağlantıyı hiç kuramıyor.
Türkiye'de her gün milyonlarca kullanıcı Dolap, Letgo ve Facebook Marketplace gibi platformlarda ikinci el alışveriş yapıyor. Ve bu platformlarda gerçekleşen her işlemde farkında olmadan kişisel telefon numarasını onlarca yabancıyla paylaşıyor. Bu makalede, gözden kaçırdığınız bu güvenlik açığını ve nasıl korunabileceğinizi anlatıyoruz.
Numaranız Nasıl Yayılıyor?
İkinci el platformlarda bir ilan yayınladığınızda ya da bir satıcıya ulaşmaya çalıştığınızda kaçınılmaz bir an gelir: mesajlaşma sisteminden çıkıp WhatsApp'a geçmek. "Numaranı atar mısın, WhatsApp'tan konuşalım" cümlesi, Türkiye'deki ikinci el alışverişin fiili standardı haline gelmiş durumda.
İşte o an, numaranız kayıt dışı bir kanalda dolaşmaya başlıyor. Karşı tarafın kim olduğunu bilmiyorsunuz. Numaranızı kaydedip kaydetmediğini bilmiyorsunuz. Ve o numaranın bundan sonra nereye gideceğini kesinlikle bilmiyorsunuz.
Gerçek Tehlikeler Neler?
1. Veri Komisyoncuları ve Spam Listeleri
Birçok sahte alıcı, aslında numara toplayıcıdır. Platformda alıcı gibi davranır, numara alır, satmaz. Ama numaranız kısa süre içinde veri komisyoncularının listelerine girer. Bu listeler pazarlama şirketlerine, sigorta acentelerine, kredi kuruluşlarına satılır. Tanımadığınız yerlerden gelen aramalar bu yüzden artmaya başlar.
2. Kargo Dolandırıcılığı
Türkiye'de son yıllarda yaygınlaşan bir dolandırıcılık yöntemi: Sahte alıcı ürünü "kargo ile gönderin, ücreti transfer edeceğim" der. Numaranızı aldıktan sonra sizi arar, sahte kargo firması veya banka numarası üzerinden ödeme yapmış gibi görünen ekran görüntüsü gönderir. Kargonuzu gönderirsiniz, para asla gelmez. Hem ürününüzü hem numaranızı kaybetmiş olursunuz.
3. Sosyal Mühendislik Saldırıları
Numaranızı ele geçiren biri, sizi farklı platformlarda bulmak için bu numarayı kullanabilir. WhatsApp profil fotoğrafınız, görünen adınız, "Son görülme" bilginiz — bunların hepsi kimliğiniz hakkında ipucu verir. Yeterli veri toplandığında sosyal mühendislik saldırıları çok daha kolay hale gelir.
4. SIM Swap Riski
Numaranız yeterince fazla kişinin elindeyse ve internet hesaplarınız bu numarayla korunuyorsa, SIM swap saldırısı gerçek bir tehdit haline gelir. Dolandırıcı operatörü arayarak numaranızı kendi SIM'ine taşıtır ve banka hesabınıza, e-postanıza, sosyal medyanıza erişim sağlar. Türkiye'de bu saldırı türü her geçen yıl artıyor.
Dolap'ta Durum Biraz Daha Farklı
Dolap, özellikle kadın kullanıcıların yoğun olduğu bir platform. Buradaki tehlike sadece dolandırıcılık değil; aynı zamanda istenmeyen iletişim. Alışveriş bahanesiyle numara alan kişilerin platformdan bağımsız arama yapması, özellikle genç kadın kullanıcılar için ciddi bir rahatsızlık kaynağı. Dolap'ın kendi mesajlaşma sistemi olmasına rağmen pek çok işlem hâlâ WhatsApp'a taşınıyor çünkü alışkanlık güçlü.
Facebook Marketplace'te Ek Risk: Kimlik Bağlantısı
Facebook Marketplace'in diğer platformlardan farkı şu: Satıcının profili gerçek adı, fotoğrafı ve arkadaş listesiyle doğrudan bağlantılı. Alıcı sizi yalnızca bir numara olarak değil, bütün sosyal kimliğinizle görüyor. Bu durum hem veri sızıntısı riskini hem de istenmeyen sosyal baskı olasılığını artırıyor.
Peki Ne Yapmalı?
Çözüm aslında basit: İkinci el alışverişte, özellikle yabancı kişilerle kurduğunuz iletişimde, kişisel numaranızı değil geçici bir numara kullanın.
Sanal numara servisleri tam da bu ihtiyaç için geliştirildi. Tek kullanımlık ya da belirli bir süreliğine tahsis edilen bu numaraları kullanarak platformlara kayıt olabilir, mesajlaşmaları bu hat üzerinden sürdürebilir ve işlem bittiğinde numarayı kapatabilirsiniz. Gerçek numaranız kimsenin elinde kalmaz.
Türkiye'den erişilebilen, Türkçe destekli ve anlık SMS onay imkânı sunan platformlar arasında öne çıkan sms onay servisleri, bu tür senaryolar için özellikle pratik bir çözüm sunuyor. İlan verirken, satıcıyla iletişime geçerken veya platforma üye olurken kişisel numaranızı devreye sokmak zorunda kalmıyorsunuz.
Alışkanlık Değişmeli
"Karşımdaki kişi dürüst görünüyor, numara vermekte sakınca yok" düşüncesi en yaygın hata. Dijital dünyada görünüm her zaman gerçeği yansıtmaz. Kötü niyetli biri dürüst görünmek için çok az çaba harcamak zorunda.
İkinci el alışverişi herkes yapıyor ve bu alışkanlık devam edecek. Ama numaranızı paylaşmak zorunda olmadığınızı bilmek, bu alışverişi çok daha güvenli kılıyor. Platform içi mesajlaşma sistemlerini tercih edin. Zorunlu hallerde sanal numara kullanın. Ve asla kargo öncesi para transferi yapmayın.
Sonuç
Dolap'taki o bluz, Letgo'daki bisiklet veya Facebook Marketplace'teki koltuk takımı — hepsi değerli. Ama kişisel telefon numaranız çok daha değerli. Bir kez yanlış ele geçtikten sonra geri almak mümkün değil.
İkinci el alışverişi güvenli hale getirmenin maliyeti neredeyse sıfır. Tek gereken küçük bir alışkanlık değişikliği.
