Ramazan ayı yaklaşırken ya da oruç ibadeti devam ederken en sık sorulan sorulardan biri şu oluyor, “İmsak vakti geçtikten sonra bir şey yiyip içersek oruç kabul olur mu?” Özellikle sahurda saate dalanlar ya da ezanla birlikte lokması ağzında kalanlar bu konuda tereddüt yaşayabiliyor. Peki dini açıdan durum ne? İşte detaylar…
İmsak Vakti Ne Anlama Geliyor?
İmsak, orucun başlama anını ifade eder. Takvimlerde yer alan imsak saatiyle birlikte yeme içme süresi sona erer ve oruç vakti başlamış olur. Halk arasında çoğu zaman “sabah ezanı” ile eş anlamlı düşünülse de asıl belirleyici olan imsak vaktinin girmesidir. Bu saatten itibaren bilinçli şekilde bir şey yiyip içmek orucu etkileyen bir durumdur.
Kısacası, imsak vakti geldiği anda artık yeme ve içmeye son verilmesi gerekir. Bu sınır, orucun temel şartlarından biridir.
İmsaktan Sonra Bilerek Yemek Yenirse
Eğer kişi imsak vaktinin girdiğini bildiği halde yemeye ya da içmeye devam ederse, bu durumda oruç geçerli sayılmaz. Çünkü oruç, imsakla başlayıp akşam ezanına kadar yeme içmeden uzak durmayı gerektirir. Bilinçli şekilde yapılan bu davranış, orucu bozar ve o günün daha sonra kaza edilmesi gerekir.
Burada önemli olan nokta, kişinin bunu bilerek yapmasıdır. Saatin geçtiğini fark ettiği halde “bir lokmadan bir şey olmaz” düşüncesiyle devam etmek doğru kabul edilmez.
Yanlışlıkla Yiyip İçenlerin Durumu
En çok kafa karıştıran konulardan biri de budur. Diyelim ki kişi saatin henüz imsak olmadığını düşünerek bir şey yedi ya da içti. Daha sonra vaktin geçtiğini fark etti. Eğer bu durum tamamen yanılgıdan kaynaklanıyorsa, yani ortada kasıt yoksa, farklı görüşler bulunsa da genel kabul gören anlayışa göre o günün kaza edilmesi gerekir. Çünkü oruç vakti teknik olarak başlamıştır.
Ancak kişi imsak vaktinin girdiğini unutarak değil, gerçekten saat konusunda hata yaparak yemişse bu kasıtlı bir ihlal sayılmaz. Yine de ihtiyaten o günün telafi edilmesi önerilir.
Ezan Okunurken Lokma Ağızdaysa Ne Olur?
Toplumda sık karşılaşılan bir diğer durum da ezan okunurken son yudumu içmek ya da son lokmayı çiğnemektir. Eğer imsak vakti girmiş ve ezan başlamışsa, artık yeni bir lokma almak doğru değildir. Fakat o anda ağızda bulunan lokma yutulabilir; hemen çıkarılması gerekmez. Önemli olan ezan başladıktan sonra bilinçli şekilde yemeye devam etmemektir.
Oruçta Dakiklik Neden Önemli?
Oruç, belli vakitlere bağlı bir ibadettir. Bu nedenle takvim saatlerine dikkat etmek gerekir. Özellikle sahurda birkaç dakika erken bırakmak, olası hataların önüne geçer. Günümüzde telefon uygulamaları ve dijital takvimler sayesinde imsak saatine ulaşmak oldukça kolaydır. Yine de temkinli davranmak her zaman daha güvenlidir.