Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), piyasaların yakından takip ettiği haftalık para ve banka istatistiklerini yayımladı. Ekim ayının son haftasını kapsayan veriler, rezervlerdeki gerilemenin devam ettiğini ortaya koydu. Bir önceki hafta 162 milyar doların üzerinde bulunan toplam rezervler, yeni verilerle birlikte 160 milyar doların altına düştü.
Rezervlerdeki azalışın büyük bölümü döviz varlıklarından kaynaklanırken altın rezervlerinin dolar karşılığında da gerileme görüldü. Son rakamlarla birlikte Merkez Bankasının yıl başından bu yana rezervlerinde yaşanan değişim yeniden gündeme geldi.
Merkez Bankası Rezervleri Ne Kadar Oldu?
5 Kasım 2026 tarihinde açıklanan verilere göre Merkez Bankasının toplam brüt rezervleri 158 milyar 107 milyon dolar olarak gerçekleşti.
23 Ekim haftasında 162 milyar 191 milyon dolar seviyesinde bulunan rezervler, bir haftada 4 milyar 84 milyon dolar azaldı. Böylece haftalık düşüş yaklaşık yüzde 2,52 olarak hesaplandı.
Toplam rezervlerin 56 milyar 90 milyon dolarlık bölümünü brüt döviz rezervleri oluştururken 102 milyar 17 milyon dolarlık bölümünü altın rezervleri oluşturdu.
30 Ekim Haftası Merkez Bankası Rezerv Tablosu
| Rezerv Türü | 23 Ekim | 30 Ekim | Haftalık Değişim |
|---|---|---|---|
| Brüt döviz rezervi | 59,045 milyar $ | 56,090 milyar $ | -2,955 milyar $ |
| Altın rezervi | 103,146 milyar $ | 102,017 milyar $ | -1,129 milyar $ |
| Toplam brüt rezerv | 162,191 milyar $ | 158,107 milyar $ | -4,084 milyar $ |
Tablo, rezervlerdeki gerilemenin yalnızca tek bir kalemden kaynaklanmadığını gösteriyor. Döviz rezervleri yaklaşık 3 milyar dolar azalırken altın rezervlerinin dolar karşılığı da 1 milyar doların üzerinde düştü.
Döviz Rezervleri 56 Milyar Dolara Geriledi
Merkez Bankasının brüt döviz rezervlerinde 30 Ekim haftasında belirgin bir azalış kaydedildi. Bir önceki hafta 59 milyar 45 milyon dolar olan brüt döviz rezervleri, 2 milyar 955 milyon dolarlık düşüşle 56 milyar 90 milyon dolara indi.
Bu değişim, döviz rezervlerinde haftalık yaklaşık yüzde 5 oranında gerilemeye karşılık geliyor.
Brüt döviz rezervleri, Merkez Bankasının döviz cinsinden tuttuğu rezerv varlıklarını ifade ediyor. Bu varlıklar dış ödemeler, finansal yükümlülükler ve para politikası uygulamaları açısından önem taşıyor.
Ancak döviz rezervlerindeki haftalık değişimin tamamını doğrudan döviz satışı olarak değerlendirmek mümkün değil. Rezerv hareketleri işlemlerin yanı sıra varlıkların değerlemesinden ve diğer bilanço değişikliklerinden de etkilenebiliyor.
Altın Rezervleri Kaç Milyar Dolar Oldu?
TCMB'nin altın rezervleri de ekim ayının son haftasında geriledi. 23 Ekim'de 103 milyar 146 milyon dolar olan altın rezervlerinin değeri, 30 Ekim itibarıyla 102 milyar 17 milyon dolara düştü.
Böylece altın rezervlerinin dolar karşılığında bir haftada 1 milyar 129 milyon dolarlık azalış meydana geldi.
Altın rezervleri, Merkez Bankasının toplam brüt rezervleri içerisinde en büyük paya sahip olmaya devam ediyor. Açıklanan son rakamlara göre toplam rezervlerin yaklaşık yüzde 64,5'i altından, yüzde 35,5'i ise brüt döviz rezervlerinden oluşuyor.
Altın rezervlerinin dolar cinsinden değerindeki değişiklikler, tutulan altının miktarının yanı sıra uluslararası altın fiyatlarındaki hareketlerden de etkilenebiliyor. Dolayısıyla dolar karşılığındaki düşüş, tek başına aynı miktarda fiziki altın satıldığı anlamına gelmiyor.
Merkez Bankası Rezervleri Neden Düştü?
Merkez Bankasının toplam rezervlerinde yaşanan 4 milyar 84 milyon dolarlık azalışın 2 milyar 955 milyon doları brüt döviz rezervlerindeki, 1 milyar 129 milyon doları ise altın rezervlerindeki düşüşten oluştu.
Veriler, rezervlerin hangi kalemde ne kadar değiştiğini ortaya koyarken haftalık gerilemenin bütün nedenlerini tek başına açıklamıyor.
Döviz piyasasındaki işlemler, rezerv varlıklarının fiyatlarında yaşanan değişiklikler ve Merkez Bankası bilançosundaki diğer hareketler toplam rezerv büyüklüğünü etkileyebiliyor.
Bu nedenle rezervlerdeki gerilemeyi yalnızca döviz müdahalesine veya altın satışına bağlamak için ayrıntılı bilanço verilerinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Merkez Bankası Rezervleri Son 4 Ayda Nasıl Değişti?
TCMB'nin 30 Ekim haftasına ait toplam rezervleri, 26 Haziran'dan bu yana görülen en düşük düzeye geriledi.
Haziran sonunda 149,2 milyar dolar seviyesine kadar inen rezervler, yaz aylarında yeniden yükselmişti. Ağustos ayında 188 milyar doların üzerine çıkan toplam rezervler, eylül ve ekim aylarında yeniden düşüş gösterdi.
2026 yılının son aylarındaki rezerv hareketliliği, haftalık verilerde daha belirgin hale geldi.
2026 Merkez Bankası Rezervlerinin Aylara Göre Değişimi
| Tarih | Toplam Brüt Rezerv |
|---|---|
| 30 Ocak 2026 | 218,158 milyar $ |
| 27 Mart 2026 | 155,339 milyar $ |
| 17 Nisan 2026 | 174,467 milyar $ |
| 26 Haziran 2026 | 149,205 milyar $ |
| 31 Temmuz 2026 | 164,448 milyar $ |
| 21 Ağustos 2026 | 188,450 milyar $ |
| 4 Eylül 2026 | 184,247 milyar $ |
| 2 Ekim 2026 | 167,388 milyar $ |
| 16 Ekim 2026 | 169,097 milyar $ |
| 23 Ekim 2026 | 162,191 milyar $ |
| 30 Ekim 2026 | 158,107 milyar $ |
Yılın başında 218 milyar doların üzerine çıkan toplam rezervler, 30 Ekim itibarıyla ocak sonundaki seviyesinin yaklaşık 60 milyar dolar altında bulunuyor.
Özellikle ağustos ayından sonra yaşanan gerileme dikkat çekiyor. 21 Ağustos'ta 188 milyar 450 milyon dolar olan rezervler, yaklaşık on haftada 30 milyar 343 milyon dolar azaldı.
Brüt Rezerv ile Net Rezerv Arasındaki Fark Nedir?
Merkez Bankası rezervlerine ilişkin açıklamalarda brüt rezerv, net rezerv ve swap hariç net rezerv gibi farklı göstergeler bulunuyor.
Brüt rezerv, Merkez Bankasının sahip olduğu toplam rezerv varlıklarını gösteriyor. Bu büyüklük hesaplanırken rezervlerle bağlantılı yükümlülüklerin tamamı düşülmüyor.
Net rezerv göstergesinde ise belirli döviz yükümlülükleri dikkate alınıyor. Swap hariç net rezerv hesaplaması, swap işlemlerinden kaynaklanan etkilerin ayrıştırılmasıyla elde edilen farklı bir gösterge sunuyor.
Bu nedenle 5 Kasım'da açıklanan 158 milyar 107 milyon dolarlık toplam brüt rezerv rakamı, Merkez Bankasının bütün yükümlülüklerden arındırılmış kullanılabilir döviz tutarı olarak değerlendirilmemeli.
Rezervlerin genel görünümünün anlaşılması için brüt rezervlerin yanında net rezervler ve kısa vadeli döviz yükümlülükleri de takip ediliyor.
Merkez Bankası Rezervlerindeki Düşüş Dolar Kurunu Etkiler mi?
Merkez Bankasının rezerv büyüklüğü, döviz piyasalarının ve Türkiye ekonomisinin dış finansman koşullarının değerlendirilmesinde kullanılan önemli göstergeler arasında yer alıyor.
Rezervlerin azalması, piyasa katılımcılarının Merkez Bankasının döviz likiditesi ve dış yükümlülüklerini karşılama kapasitesine ilişkin değerlendirmelerini etkileyebiliyor. Ancak yalnızca haftalık rezerv değişimine bakılarak dolar veya euro kurunun hangi yönde hareket edeceğini söylemek mümkün değil.
Döviz kurlarında faiz politikası, enflasyon beklentileri, uluslararası sermaye hareketleri ve küresel ekonomik koşullar da belirleyici oluyor.
5 Kasım'da açıklanan son rakamlarla Merkez Bankasının toplam brüt rezervleri 160 milyar doların altında bulunuyor. Rezervlerin bundan sonraki seyrinde haftalık döviz ve altın varlıklarının yanı sıra net rezerv göstergeleri de takip edilecek.
