Passiflora şurup, genellikle Passiflora incarnata adı verilen çarkıfelek bitkisinin toprak üstü bölümlerinden elde edilen ekstreyi içerir.
Piyasadaki her Passiflora şurup aynı değildir. Bazıları bitkisel ilaç, bazıları takviye edici gıda olarak satılır. Ekstre miktarı, yardımcı maddeler, şeker oranı ve önerilen kullanım miktarı ürüne göre değişir.
Bazı şuruplarda Passiflora tek başına bulunurken bazılarında kediotu, melisa veya farklı bitki ekstreleri yer alabilir. Bu nedenle ürünün yalnızca ön yüzüne değil, içerik ve kullanım bölümüne de bakılmalıdır.
Passiflora Şurup Ne İçin Kullanılır?
Passiflora içeren ürünler en sık şu amaçlarla tercih edilir:
-
Hafif zihinsel stres belirtilerini azaltmaya destek olmak
-
Gevşemeyi kolaylaştırmak
-
Uykuya geçişe yardımcı olmak
-
Geçici huzursuzluk hissini hafifletmek
Avrupa İlaç Ajansının değerlendirmesi, Passiflora preparatlarının hafif stres belirtileri ve uykuya destek amacıyla geleneksel kullanımına dayanıyor.
Buradaki “geleneksel kullanım” ifadesi önemlidir. Bitkinin uzun zamandır bu amaçlarla kullanıldığı bilinse de geniş katılımlı ve güçlü klinik çalışmalar kesin bir tedavi sonucu ortaya koymuş değil.
Passiflora Anksiyeteye İyi Gelir mi?
Passiflora üzerine yapılan küçük araştırmalarda kaygı belirtilerinde azalma görüldü. Özellikle ameliyat veya diş işlemi öncesindeki geçici kaygı üzerine çalışmalar bulunuyor.
Buna karşılık araştırmalardaki katılımcı sayıları düşük. Kullanılan ürünlerin içeriği ve dozu da birbirinden farklı.
Bu nedenle Passiflora, anksiyete bozukluğunun kanıtlanmış tedavisi olarak görülmemelidir. Doktor tarafından verilen ilaçların veya psikoterapinin yerine kullanılmamalıdır.
Kaygı günlük yaşamı, işi, okulu veya ilişkileri etkilemeye başladıysa yalnızca bitkisel şurupla zaman kaybedilmemesi gerekir.
Passiflora Uykuya Yardımcı Olur mu?
Bazı araştırmalar Passiflora kullanan yetişkinlerde toplam uyku süresinin artabileceğine işaret ediyor. Uykuya dalma süresi ve gece uyanmaları üzerindeki sonuçlar ise aynı ölçüde net değil.
Ürün, geçici uyku güçlüğünde destek amacıyla kullanılabilir. Uzun süren uykusuzlukta altta yatan neden araştırılmalıdır.
Uyku apnesi, depresyon, kaygı bozukluğu, tiroit hastalıkları, kullanılan ilaçlar ve düzensiz uyku saatleri uykusuzluğa yol açabilir. Passiflora bu nedenleri ortadan kaldırmaz.
GABA Seviyesini Artırdığı Kesin mi?
Passiflora bitkisinin sinir sistemindeki GABA adı verilen haberci maddeyle ilişkili etkileri üzerine laboratuvar çalışmaları bulunuyor.
Buna rağmen “beyindeki GABA seviyesini kesin olarak artırır” ifadesi insanlarda kanıtlanmış bir sonuç değildir. Olası etki mekanizmasıyla klinik tedavi sonucu birbirine karıştırılmamalıdır.
Sakinlik veya uyku hâli oluşturması, tek başına GABA seviyesinin ölçülebilir biçimde arttığını göstermez.
Passiflora Baş Ağrısı ve Adet Ağrısına İyi Gelir mi?
Passifloranın baş ağrısı veya adet kramplarını azalttığına ilişkin güvenilir klinik kanıt yeterli değil.
Bu iddialar çoğunlukla geleneksel kullanım anlatılarından ve tanıtım metinlerinden geliyor. Passiflora şurup, ağrı kesici yerine kullanılmamalıdır.
Tekrarlayan baş ağrısı, şiddetli adet sancısı veya nedeni bilinmeyen ağrı için sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Passiflora Şurup Nasıl Kullanılır?
Passiflora şurup için bütün ürünlere uygulanabilecek tek bir kaşık ölçüsü yoktur. Şurupların ekstre yoğunluğu ve ruhsat türü değişebilir.
Kutudaki kullanım talimatı, ürünün ölçeği ve sağlık uzmanının önerisi esas alınmalıdır. Eski içeriklerde geçen “günde 3-4 kez 1-2 çay kaşığı” bilgisi her ürün için güvenli kabul edilemez.
Bir ürünün takviye edici gıda olması, istenilen miktarda tüketilebileceği anlamına gelmez. Önerilen günlük miktar aşılmamalıdır.
Çocuklar Passiflora Şurup Kullanabilir mi?
Avrupa İlaç Ajansının Passiflora monografında bitkisel ilaçların yetişkinler ve 12 yaşından büyük ergenler için kullanımı yer alıyor.
Ancak piyasadaki ürünlerin yaş sınırı aynı olmayabilir. İçeriğinde farklı bitkiler bulunan şuruplarda üretici talimatı değişebilir.
Çocuklara doktor veya eczacıya danışmadan Passiflora şurup verilmemelidir. Ölçü, yetişkin miktarının yarıya indirilmesiyle belirlenemez.
Passiflora Şurubun Yan Etkileri Nelerdir?
Passiflora kullanımı sonrasında bildirilen olası etkiler şunlardır:
-
Uyku hâli
-
Baş dönmesi
-
Dikkatte azalma
-
Sersemlik veya zihin bulanıklığı
-
Mide rahatsızlığı
-
Alerjik reaksiyon
Ürün alındıktan sonra belirgin uyku hâli oluşursa araç kullanılmamalı ve dikkat gerektiren işler yapılmamalıdır.
Nefes darlığı, yüzde veya boğazda şişme, bayılma ya da ciddi bilinç değişikliği görülürse acil yardım alınmalıdır.
Passiflora Alkolle Kullanılır mı?
Passiflora ile alkolün birlikte alınması önerilmez. İkisi de uyku hâlini ve dikkatte azalmayı artırabilir.
Uyku ilaçları, sakinleştiriciler ve merkezi sinir sistemini baskılayan başka ilaçlarla birlikte kullanıldığında etkiler güçlenebilir.
Düzenli ilaç kullananların ürün satın almadan önce doktor veya eczacıya kullandıkları ilaçların listesini göstermesi gerekir.
Ameliyat Öncesinde Kullanılır mı?
Passiflora, anestezi ve ameliyat çevresinde kullanılan bazı ilaçlarla etkileşime girebilir. Sinir sistemi üzerindeki baskı artabilir.
Planlanmış ameliyat veya tıbbi işlem öncesinde Passiflora kullanıldığı sağlık ekibine bildirilmelidir. Ne zaman bırakılacağına anestezi uzmanı veya doktor karar vermelidir.
Hamileler ve Emzirenler Kullanabilir mi?
Hamilelik ve emzirme dönemindeki güvenilirlik verileri yeterli değildir. Bu nedenle sağlık uzmanı önermedikçe kullanılmamalıdır.
“Bitkisel” ifadesi, ürünün gebelikte risksiz olduğu anlamına gelmez. Bitki ekstreleri de vücutta biyolojik etki oluşturabilir.
Passiflora Bağımlılık Yapar mı?
Passifloranın bağımlılık yaptığına ilişkin güçlü bir kanıt bulunmuyor. Buna karşılık uzun süreli düzenli kullanımının güvenilirliği konusunda yeterli veri de yok.
“Bağımlılığı önlemek için kısa kullanılmalıdır” şeklindeki kesin ifadeler bilimsel dayanağa sahip değildir. Asıl mesele, uzun kullanımda güvenlik ve etkinlik bilgilerinin sınırlı olmasıdır.
Belirtiler iki haftadan uzun sürerse veya ağırlaşırsa ürün kullanımını sürdürmek yerine doktora başvurulmalıdır.
Passiflora Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?
-
Ürünün ilaç mı yoksa takviye mi olduğunu kontrol edin.
-
İçerikte başka sakinleştirici bitkiler bulunup bulunmadığına bakın.
-
Önerilen günlük miktarı aşmayın.
-
Alkolle birlikte tüketmeyin.
-
Uyku hâli oluşursa araç kullanmayın.
-
Reçeteli tedaviyi doktor bilgisi dışında bırakmayın.
-
İki haftayı aşan şikâyetlerde sağlık kuruluşuna başvurun.
Passiflora hafif ve geçici şikâyetlerde destek amacıyla değerlendirilebilir. Sürekli uykusuzluk, yoğun kaygı veya depresif belirtiler için tek başına tedavi değildir.
