Boyun ağrısı, kola yayılan ağrı, uyuşma ve güç kaybı günlük yaşantımızda çok sık karşılaşmaktayız. Bu belirtilerin en önemli nedenlerinden biri boyun fıtığıdır. Peki boyun fıtığı neden oluşur ve hangi durumlarda boyun fıtığı ameliyatı gerekir? Bu soruları İstanbul’da beyin ve sinir cerrahisi uzmanı olarak hizmet veren Doc. Dr. Caner Sarıkaya’ya sorduk.
Boyun fıtığı, boyun omurları arasında bulunan disklerin yıpranması, disk içerisindeki yapının yer değiştirmesi sonucunda ortaya çıkar. Her ne kadar yaşlanma sürecin doğal bir parçası olarak görülebilse de, günlük yaşam alışkanlıkları ve travmalar bu hastalığın gelişimini hızlandırır.
1. Yaşa Bağlı Disk Yıpranması
Boyun fıtığının en sık nedeni yaşlanmaya bağlı disk dejenerasyonudur. Omurlar arasındaki diskler zamanla su içeriklerini kaybeder ve esneklikleri azalır. Bu durum disklerin dış tabakasında çatlaklara ve iç kısmın dışarı taşmasına neden olabilir. Özellikle 30 yaş sonrasında başlayan bu süreç ilerleyen yaşlarda boyun fıtığı riskini artırmaktadır.
2. Uzun Süreli Kötü Duruş Alışkanlıkları
Bilgisayar başında uzun süre çalışmak, cep telefonuna sürekli eğik pozisyonda bakmak ve ergonomik olmayan çalışma ortamları boyun omurlarına aşırı yük bindirir. Günümüzde özellikle masa başı çalışanlarda görülen boyun fıtıklarının önemli bir kısmı kötü duruş alışkanlıkları ile ilişkilidir. Sürekli öne eğik pozisyonda kalmak diskler üzerindeki basıncı artırarak zamanla fıtık gelişimine zemin hazırlar.
3. Travmalar ve Ani Zorlanmalar
Trafik kazaları, düşmeler, spor yaralanmaları veya ağır yük kaldırırken yapılan ani hareketler boyun disklerinde hasara neden olabilir. Özellikle önceden yıpranmış disklerde ani zorlanmalar mevcut sorunu belirgin hale getirebilir ve boyun fıtığı belirtilerinin ortaya çıkmasına yol açabilir.
Boyun Fıtığı Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Boyun fıtığı tanısı alan her hastanın ameliyat olması gerekmez. Hastaların büyük bir kısmı ilaç tedavisi, fizik tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile rahatlayabilir. Ancak bazı durumlarda boyun fıtığı ameliyatı mutlaka gerekli hale gelir.
Tedaviye Rağmen Geçmeyen Ağrılar
Görüntülemede fıtığı olan, ilaç tedavisi ve fizik tedaviye rağmen devam eden inatçı kola vuran ağrılar hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde bozuyorsa cerrahi tedavi gerekebilir.
Kolda veya Elde Güç Kaybı
Boyun fıtığının sinirlere baskı yapması sonucunda, kol ve elde kuvvet kaybı gelişebilir. Kavrama gücünde azalma, eşyaları düşürme veya kolu kaldırmakta zorlanma gibi belirtiler ortaya çıktığında boyun fıtığı ameliyatı gerekebilir.
Omurilik Basısı Gelişmesi
Bazı hastalarda fıtık doğrudan omuriliğe baskı yapabilir. Denge bozukluğu, yürüme güçlüğü, sık düşme, el becerilerinde azalma ve ince işlerde zorlanma gibi belirtiler görüldüğünde gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır. Omurilik basısı bulunan hastalarda boyun fıtığı ameliyatı çoğu zaman en etkili tedavi yöntemidir.
Boyun fıtığının en sık görülen nedenleri yaşa bağlı disk yıpranması, kötü duruş alışkanlıkları ve travmalardır. Her boyun fıtığı ameliyat gerektirmese de, ilerleyici güç kaybı, omurilik basısı veya tedaviye dirençli ağrı durumlarında boyun fıtığı ameliyatı gündeme gelebilir. Erken tanı ve doğru tedavi planlaması sayesinde hastalar ağrısız ve aktif yaşamlarına daha hızlı dönebilirler.
