İslam’ın beş temel ibadetinden biri olan zekât maddi imkânı yerinde olan Müslümanların malının belirli bir kısmını ihtiyaç sahiplerine vermesini ifade eder. Kur’an-ı Kerim’de zekât namaz ile birlikte anılarak toplumsal dayanışmanın temel unsurlarından biri olarak gösterilir. Nisap miktarı mala sahip olan, akıl sağlığı yerinde ve ergenlik çağına ulaşmış her Müslümana zekât farzdır. Nisap miktarı temel ihtiyaçlar ve borçlar düşüldükten sonra yaklaşık 80,18 gram altın değerinde mala sahip olunması şeklinde ölçülür. Bu miktar her yıl altın fiyatlarına göre değişiklik gösterebilir.
Zekât Nasıl Hesaplanır?
Zekât hesaplanırken kişinin sahip olduğu altın, nakit para, ticaret malları ve belirli yatırım araçları dikkate alınır. Temel ihtiyaçlar (ev, araba, temel eşyalar) ve mevcut borçlar toplam mal varlığından düşülür. Geriye kalan tutar nisap miktarını aşıyorsa bu meblağın kırkta biri yani yüzde 2,5’i zekât olarak verilir. Örneğin 200 bin TL zekâta tabi mal varlığı bulunan bir kişi bunun 5 bin TL’sini zekât olarak ayırmalıdır. Tarım ürünleri ve hayvancılıkta ise oranlar farklılık gösterebilir. Bu nedenle detaylı hesaplama yapılırken dini kaynaklara veya uzmanlara danışılması tavsiye edilir.
Zekât Kimlere Verilir?
Zekât fakirlere, miskinlere, borçlulara, yolda kalmışlara ve Allah yolunda olanlara verilebilir. Anne, baba, eş ve çocuklara zekât verilmez. Bunun dışında akrabalara verilmesi hem zekât hem de sıla-i rahim sevabı kazandırır. Günümüzde zekât güvenilir yardım kuruluşları aracılığıyla da ihtiyaç sahiplerine ulaştırılabilmektedir. Özellikle Ramazan ayında artan yardımlaşma bilinciyle birlikte zekât ibadeti toplumsal adaletin sağlanmasında önemli bir rol üstlenmektedir.
