n
n n Eğer sıradan bir rejim değişikliği olsaydı cumhuriyet, ne numaralayanlara kızardım ne de kutlamayanlara aldırırdım. İsteyen istediği kadar numaralasın ve “isteyen kutlasın istemeyen de kutlamasın” der geçerdim. Ama değil. Fransızlar istedikleri kadar numara verebilirler, onlarınki sıradan bir rejim değişikliğidir. Burjuva sınıfının ve onun öncülüğünde köylülerin feodal oligarşiye isyanıdır.
n n
n n Türk Cumhuriyeti ni Fransız cumhuriyetinden ayıran en belirgin özellik ötekinin bir sınıf manifestosu olmasına rağmen berikinin bir milletin varlık ve bağımsızlık bildirgesi olmasıdır.
n n Birinin temelinde kendi yönetimine karşı yapılmış bir iç kavga, diğerinin temelinde ise emperyalizme karşı kanla, kurşunla verilmiş bir milli mücadele vardır. Türk Cumhuriyeti bir sınıfın, bir ırkın değil topyekün bir milletin eserdir. Cumhuriyeti Milli Mücadele den ayırarak anlayamaz ve anlatamazsınız. O Milli Mücadele’nin hem devamı hem sonucudur ve ikisi ayrılmaz bir bütündür.
n n
n n Cumhuriyet bir başka yönüyle de dünyada bir ilktir, “Şarkın(doğu) mazlum milletlerine” örnektir. Asya’dan Afrika’ya o zamanki dünyanın dört bir tarafında verilen bağımsızlık savaşlarının ilham kaynağıdır. Tüm mazlum milletlere örnek olan bir eserin giderek bizi ayrıştırıcı bir kavram haline getirilmesine, en azından getirilmek istenmesine şaşmamak ve hatta isyan etmemek elde değil.
n n
n n Daha dün bir dini bayramın sıcaklığında barıştan, milli birlik ve beraberlikten bahsedenlerin bugün bir Milli Mücadele eserinin etrafında halka olup birbirlerinin ellerini tutmak yerine karşılıklı saflar halinde birbirlerine laf ve taş atmaları ne acı. Bu Cumhuriyet, hepimizindir ve hepimize düşen o ruhu anlayıp özümseyerek yürekten kutlamaktır.
n
