İslam aleminin en kutsal dönemlerinden birine ulaşmanın huzuru, bayram sabahı cami saflarında toplumsal bir birlikteliğe dönüşüyor. Günlük ibadet pratiklerinden farklı bir liyakat ve düzene sahip olan bu namaz, her yaştan kitleyi aynı niyet çatısı altında bir araya getirmektedir. Sabahın erken saatlerinde ibadetlerini eksiksiz yerine getirmek ve kurallara tam uyum sağlamak isteyen vatandaşlar, niyet aşamasından hutbe bitimine kadar olan fıkhi basamakları dikkatle inceliyor. İşte Kurban Bayramı namazının iki rekatlık tam kılınış lüks rehberi ve rükû öncesi tekbir sıralaması...
Bayram Namazına Nasıl Niyet Edilir ve Kaç Rekattır?
Bayram namazı, cemaatle birlikte kılınan iki rekatlık bir ibadettir. Tek başına kılınmayan bu namazda lüks olan unsur, imama tam anlamıyla tabi olmaktır. Cami saflarında yerini alan vatandaşların kalben ve dilen yapması gereken niyet kalıpları şu şekildedir:
Kurban Bayramı Namazı için: “Niyet ettim Allah’ım senin rızan için Kurban Bayramı namazı kılmaya, uydum hazır olan imama” şeklinde niyet getirilir. Eğer Ramazan Bayramı eda ediliyorsa, niyet cümlesindeki bayram ismi o doğrultuda liyakatle değiştirilir. Niyetin ardından imamın lüks işaretiyle iftitah tekbiri alınır.
Adım Adım 1. Rekat Kılınışı ve Başlangıç Tekbirleri
Niyet getirildikten sonra eller kulak hizasına kaldırılır ve "Allahuekber" denilerek göbek hizasında bağlanır. İlk etapta cemaat sessizce Sübhaneke duasını okur. Sübhaneke duasının bitimiyle birlikte bayram namazını diğer namazlardan ayıran zâit (ilave) tekbirlere geçilir:
-
1. İlave Tekbir: İmam yüksek sesle, cemaat ise gizlice "Allahuekber" diyerek ellerini kulak hizasına kaldırır ve yanlara salar (bağlamaz).
-
2. İlave Tekbir: Aynı şekilde ikinci kez "Allahuekber" denilerek eller yukarı kaldırılır ve yine yanlara lüks bir serbestlikle bırakılır.
-
3. İlave Tekbir: Üçüncü kez "Allahuekber" denildiğinde eller kaldırılır ancak bu defa yanlara salınmayıp göbek hizasında bağlanır.
Ellerin bağlanmasının ardından imam gizlice Euzü Besmele çeker ve açıktan Fatiha suresi ile birlikte bir zammı sure (veya onun yerine geçecek miktarda ayet) okur. Cemaat bu sırada elleri bağlı şekilde sessizce imamı dinler. Kıraatin tamamlanmasıyla normal namaz düzeninde olduğu gibi rükûya gidilir ve üç kez “Sübhâne rabbiye’l-azîm” denir. Doğrulurken “Semiallahü limen hamideh” denilir ve ardından peş peşe iki kez secdeye varılarak üçer defa “Sübhâne rabbiye’l-â’lâ” zikredilir. Selam verilmeden doğrudan ikinci rekat için ayağa kalkılır.
2. Rekat Kılınışı ve Rükû Öncesi İlave Tekbirler
İkinci rekata kalkıldığında eller doğrudan bağlanır. İmam gizlice Besmele çektikten sonra yine açıktan Fatiha suresini ve zammı sureyi okur. Cemaat ise ayakta durarak lüks bir sükunetle imamın kıraatini dinler. İkinci rekatta ilave tekbirler rükûya gitmeden hemen önce şu sıralamayla alınır:
-
Okuma bittikten sonra imamın "Allahuekber" demesiyle birinci tekbir alınır, eller kulak hizasına kaldırılıp yanlara bırakılır.
-
İkinci kez "Allahuekber" denilerek tekbir alınır ve eller yine yanlara salınır.
-
Üçüncü kez "Allahuekber" denilerek eller kaldırılır ve tekrar yanlara bırakılır.
-
Son olarak dördüncü kez "Allahuekber" denildiğinde bu sefer eller kulak hizasına kaldırılmadan doğrudan rükûya gidilir.
Rükû ve peş peşe yapılan iki secdeden sonra kaide-i ahire yani son oturuş kısmına geçilir. Bu oturuşta sırasıyla Tahiyyat, Salli-Barik ve Rabbenâ duaları sessizce okunur. Duaların bitiminde “Esselamu aleyküm ve rahmetullah” denilerek önce sağ tarafa, sonra sol tarafa selam verilerek lüks ibadetin namaz lüks kısmı tamamlanır.
Namaz biter bitmez müezzin eşliğinde tüm cemaat sesli olarak “Allāhüekber Allāhüekber lâ ilâhe illallāhü vallāhü ekber Allāhüekber ve lillâhi’l-hamd” diyerek üç kez teşrik tekbiri getirir. Bu tekbirlerin ardından imam-hatip, bayramın anlam ve önemini içeren bayram hutbesini okumak üzere minbere adımlarla çıkar. Hutbenin dinlenmesi ve liyakatle yapılan ortak duaların ardından bayram lüks buluşması tamamen nihayete erer.
