Okul öncesi ile ilkokul 1, 2 ve 3. sınıfları kapsayan Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası'nın 2027 yılında e-Rehberlik sistemine entegre edilmesi hedefleniyor. Uygulama sayesinde öğretmenler, öğrenme ve gelişim alanlarında desteğe ihtiyaç duyabilecek öğrencileri daha erken fark ederek değerlendirme sürecine yönlendirebilecek.
14 Kasım'da gündeme gelen yeni çalışma, özel eğitim hizmetlerinin çocukların ihtiyaçlarına daha erken yanıt verebilmesi amacıyla yürütülüyor. Millî Eğitim Bakanlığı, UNICEF iş birliğiyle geliştirilen tarama aracının ülke genelindeki okullarda kullanılmasına yönelik hazırlıklarını sürdürüyor. Sistem, öğrenciler arasında başarı sıralaması oluşturmak yerine özel eğitim ihtiyacı açısından risk taşıyan çocukların belirlenmesine odaklanıyor.
MEB'in Yeni Tarama Sistemi Nedir?
Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası, öğrencilerin özel eğitim ihtiyacına ilişkin erken belirtilerin fark edilmesini desteklemek amacıyla geliştirilmiş bir değerlendirme aracı.
Sistem, öğretmenlerin öğrencilerin öğrenme ve gelişim süreçlerini takip ederek gerektiğinde ayrıntılı değerlendirme için yönlendirme yapmasına yardımcı olacak. Böylece çocukların eğitim ihtiyaçlarının gecikmeden belirlenmesi ve uygun desteklerden yararlanması amaçlanıyor.
Uygulama, öğrencilerin yalnızca akademik başarıları üzerinden değerlendirilmesi anlamına gelmiyor. Çocukların bireysel gelişimleri ve eğitim ihtiyaçlarının erken dönemde fark edilmesi esas alınıyor.
Yeni Uygulama Hangi Sınıfları Kapsayacak?
Bakanlığın planına göre tarama aracı okul öncesi öğretmenleri ile ilkokulun ilk üç sınıfında görev yapan sınıf öğretmenleri tarafından kullanılabilecek.
| Eğitim kademesi | Uygulamadaki görev |
|---|---|
| Okul öncesi | Özel eğitim ihtiyacına ilişkin erken belirtilerin fark edilmesi |
| İlkokul 1. sınıf | Öğrencilerin gelişim ve öğrenme ihtiyaçlarının izlenmesi |
| İlkokul 2. sınıf | Destek ihtiyacı olabilecek öğrencilerin belirlenmesi |
| İlkokul 3. sınıf | Gerekli görülen öğrencilerin değerlendirmeye yönlendirilmesi |
Açıklanan çalışma, bütün öğrencilerin özel eğitim öğrencisi olarak sınıflandırılması anlamına gelmiyor. Amaç, desteğe ihtiyaç duyabilecek çocukların belirlenmesi için öğretmenlere sistematik bir değerlendirme aracı sunmak.
MEB Tarama Sistemi Ne Zaman Başlayacak?
Millî Eğitim Bakanlığı, Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası'nı 2027 yılında e-Rehberlik Modülü'ne entegre etmeyi planlıyor.
Entegrasyonun ardından uygulamanın ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor. Ancak bütün okullarda uygulamanın başlayacağı kesin gün veya ay henüz açıklanmış değil.
Bu nedenle 2027 yılı, sistemin yaygınlaştırılması için hedeflenen dönem olarak değerlendiriliyor. Okul bazındaki uygulama takviminin ayrıca belirlenmesi bekleniyor.
Öğrencilere Yeni Bir Sınav mı Yapılacak?
Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası, öğrencilerin notlarını belirlemek veya başarı sıralaması oluşturmak amacıyla hazırlanmış bir sınav değil.
Uygulamada öğretmenlerin, öğrencilerin özel eğitim ihtiyacına ilişkin belirtileri fark ederek gerekli değerlendirme süreçlerini başlatabilmesi hedefleniyor. Tarama sonucunda desteğe ihtiyaç duyabileceği düşünülen öğrenciler, ayrıntılı inceleme için ilgili uzmanlara yönlendirilebilecek.
Tarama aracının tek başına tıbbi veya eğitsel tanı koyan bir işlem olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Öğrencinin özel eğitim ihtiyacına ilişkin kararlar, ilgili değerlendirme süreçleri sonucunda belirleniyor.
Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinin Görevi Ne Olacak?
Rehberlik ve araştırma merkezleri (RAM), özel eğitim ihtiyacı bulunan öğrencilerin eğitsel değerlendirme ve tanılama süreçlerinde görev yapıyor.
Yeni tarama sisteminin yaygınlaştırılmasıyla öğretmenlerin erken dönemde fark ettiği öğrencilerin gerekli değerlendirmelere yönlendirilmesinin daha sistemli hâle gelmesi hedefleniyor.
Bu süreç, öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun eğitim ortamlarının belirlenmesi ve destek hizmetlerine erişiminin sağlanması açısından önem taşıyor. Ancak tarama aracının uygulanması, tek başına öğrencinin özel eğitim programına yerleştirileceği anlamına gelmiyor.
Velilerin Başvuru Yapması Gerekiyor mu?
14 Kasım itibarıyla yeni tarama sistemi için velilere yönelik ayrı bir başvuru takvimi açıklanmış değil.
Bakanlığın duyurduğu hedef, sistemin 2027'de e-Rehberlik Modülü'ne entegre edilerek yaygınlaştırılması. Bu nedenle velilerin şu aşamada yeni uygulamaya katılmak için belirlenmiş bir kayıt işlemi bulunmuyor.
Çocuğunun öğrenme veya gelişim süreci hakkında desteğe ihtiyaç duyduğunu düşünen veliler ise mevcut rehberlik hizmetlerinden yararlanabiliyor. Okulun rehberlik servisi ve ilgili RAM birimleri üzerinden değerlendirme süreci hakkında bilgi alınabiliyor.
Türk Ulusal Zekâ Ölçeği Nedir?
Millî Eğitim Bakanlığının özel eğitimde değerlendirme çalışmalarından biri de Türk Ulusal Zekâ Ölçeği (TUZÖ).
Türkiye'de bilgisayar tabanlı olarak geliştirilen bu ölçme aracı, 2025 yılından itibaren rehberlik ve araştırma merkezlerinde kullanılmaya başlandı. TUZÖ, özel yetenekli öğrencilerin Bilim ve Sanat Merkezlerine yerleştirilmesinde kullanılan araçlar arasında da bulunuyor.
Bakanlık ayrıca 6-9 yaş grubundaki çocuklar için sözel olmayan yeni bir zekâ testi geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütüyor. Bu çalışma, Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası'ndan ayrı bir ölçme aracı geliştirme sürecini oluşturuyor.
Özel Eğitimde 2027 Yılında Neler Değişecek?
2027 yılı için açıklanan hedef, özel eğitim ihtiyacına ilişkin erken tarama çalışmalarının ülke genelinde daha sistematik yürütülmesi.
Öğretmenlerin tarama sürecindeki rolünün güçlendirilmesi, desteğe ihtiyaç duyabilecek öğrencilerin erken fark edilmesi ve gerekli değerlendirmelere yönlendirilmesi öncelikler arasında bulunuyor.
Millî Eğitim Bakanlığının hazırlıkları sürerken uygulamanın bütün okullardaki kesin başlangıç takvimi henüz belirlenmedi. Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası'nın e-Rehberlik Modülü'ne entegrasyonu ve ülke genelinde yaygınlaştırılması için 2027 yılı hedefleniyor.
