Aynı metrekareye verilen teklifler arasındaki fark çoğu zaman üretim kalitesinden değil, fiyatın neyi kapsadığından kaynaklanıyor. Karşılaştırmayı doğru yapmak için altı kalemi yan yana koymak yeterli.
Müstakil ev hayali kuranların ilk baktığı rakam genellikle metrekare fiyatı oluyor. Oysa aynı büyüklükteki iki prefabrik ev için alınan tekliflerin birbirinden çok farklı çıkması sık görülen bir durum. Bunun nedeni her zaman firmalardan birinin pahalı olması değil. Çoğu teklifte aynı kelimeler farklı işleri anlatıyor.
Güncel prefabrik ev fiyatları incelenirken rakamdan önce kapsamı okumak, sonradan çıkacak sürprizlerin önüne geçiyor. Karşılaştırma yaparken şu altı kalemi aynı tabloda görmek işi kolaylaştırıyor.
1. Teslim tipi
İlk soru, fiyatın ileri kaba mı yoksa anahtar teslim mi olduğu. İleri kaba teslimde yapının belirli aşamaları tamamlanır, kalan iç işler müşteriye kalır. Anahtar teslimde sözleşmede yazılı iç işler de firma tarafından bitirilir. İki farklı teslim tipini yan yana koymak, baştan yanlış bir karşılaştırma yapmak demektir.
2. Zemin ve temel
Temel betonu ve zemin iyileştirme çoğu teklifte fiyata dahil değildir. Maliyeti arsanın durumu belirlediği için üretici bunu genellikle ayrı değerlendirir. Eğimli ya da dolgu bir arazide bu kalem bütçeyi belirgin biçimde değiştirebilir.
3. Nakliye ve montaj
Fabrikanın arsaya uzaklığı, araç giriş imkânı ve sahadaki çalışma koşulları toplam tutarı etkiler. Teklifte nakliyenin ve montajın açıkça yazıp yazmadığına bakılmalıdır.
4. Yalıtım paketi
Duvar ve çatı katmanları iklim koşullarına göre değişebilir. Aynı dış görünüşe sahip iki ev, farklı yalıtım paketleri nedeniyle farklı fiyatlanabilir. Bu fark ilk gün değil, ısınma ve soğutma faturalarında hissedilir.
5. Mimari ve özel talepler
Veranda büyüklüğü, ek bölmeler, cephe tercihleri ve özel tasarım istekleri fiyatı yukarı taşır. Katalogdaki plana sadık kalmak ya da değişiklik istemek, teklifin sonucunu doğrudan etkiler.
6. Garanti ve teslim sonrası
Garanti süresi kadar neyi kapsadığı da önemlidir. Örneğin Çatalca'da üretim yapan İkranur Prefabrik, taşıyıcı sisteme 50 yıl garanti verirken vitrifiye gibi ürünlerin de dahil olduğu yapının geneli için 2 yıl garanti uyguluyor. İki sürenin kapsamı farklı olduğu için sözleşmede ayrı ayrı görülmesi gerekiyor.
Proje ve ruhsat giderleri kime ait?
Teklif karşılaştırmasında en çok atlanan başlıklardan biri resmi süreç. Mimari ve statik proje, belediye işlemleri ve ruhsat için gereken belgelerin hangilerini firmanın hazırladığı, hangi harç ve masrafların müşteriye kaldığı netleştirilmeli. Bir firmanın teklifi bu kalemleri içerirken diğeri içermiyorsa, ilk bakışta ucuz görünen rakam sonradan pahalı hale gelebiliyor.
Ödeme planı ve teklifin geçerlilik süresi
Rakam kadar ödeme takvimi de önemli. Peşinat oranı, üretim başlangıcında ve sevkiyatta yapılacak ödemeler yazılı olarak görülmeli. Malzeme maliyetleri dönemsel olarak değişebildiği için teklifin hangi tarihe kadar geçerli olduğu da mutlaka sorulmalı. Geçerlilik süresi dolmuş bir teklifi temel alarak bütçe yapmak, karar anında sürpriz yaşatabiliyor.
Görüşmede sorulacak kısa liste
Firmalarla görüşürken aşağıdaki soruların aynı sırayla sorulması, cevapları karşılaştırmayı kolaylaştırıyor:
• Bu fiyat hangi teslim tipi için geçerli, kapsam listesi yazılı olarak verilir mi?
• Temel, nakliye ve montaj fiyatın içinde mi?
• Duvar ve çatı katmanlarında hangi yalıtım malzemeleri kullanılıyor?
• Ruhsat için gereken projeleri kim hazırlıyor?
• Garanti hangi parçaları, ne kadar süreyle kapsıyor?
• Teklif ne zamana kadar geçerli ve ödeme aşamaları neler?
Bu soruların cevaplarını yazılı alamamak da başlı başına değerlendirilmesi gereken bir işaret. Kapsamını açıkça yazan bir teklif, görüşmede verilen sözlere güvenmek zorunda kalmamayı sağlıyor.
Karşılaştırmayı kâğıda dökün
Pratik bir yöntem, her firmadan aynı model büyüklüğü ve aynı teslim tipi için teklif istemek. Ardından yukarıdaki kalemleri satır satır doldurmak. Boş kalan her satır, firmaya sorulacak yeni bir soru demektir. Bu şekilde hazırlanan bir tablo, en düşük rakamı değil, gerçekten karşılaştırılabilir teklifi bulmaya yardım eder.
Son olarak liste fiyatının kesin fiyat olmadığı unutulmamalı. Net tutar, proje ve yer koşulları netleştikten sonra teklif belgesinde ortaya çıkar. Sözleşme öncesinde kapsam listesinin yazılı olarak istenmesi, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkların büyük bölümünü baştan önler.
