Samsun'un özellikle tarım potansiyeli yüksek olan Çarşamba, Bafra ve Tekkeköy gibi ilçelerinde yer altı suyundan faydalanmak büyük önem arz etmektedir. Ancak kuyu açmak ve sondaj yapmak, yasal bir çerçeveye bağlı olup ilgili kurumların iznine tabidir. Atakum veya İlkadım gibi yerleşim yerlerinde bahçe sulama amacıyla dahi olsa açılacak kuyular için mutlaka gerekli izinlerin alınması, cezai müeyyidelerle karşılaşmamak adına şarttır.
E-Devlet Üzerinden Sondaj Ön Başvurusu Ve İşleyiş
Samsun'da ikamet eden gerçek kişiler, kuyu açma taleplerini dijital ortamda e-Devlet kapısı üzerinden başlatabilmektedir. Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından sunulan belge ön başvurusu hizmeti, vatandaşların kurumlara gitmeden önce taleplerini sisteme işlemesine olanak tanır. Sisteme giriş yapıldıktan sonra yer altı suyu arama belgesi veya kullanma belgesi gibi talepler elektronik ortamda iletilebilir.
Dijital başvuru sırasında sondaj yapılması planlanan arazinin ada ve parsel bilgilerinin doğruluğu büyük önem taşımaktadır. Atakum’un kırsal kesimlerinden Canik’in yüksek mahallelerine kadar her nokta için coğrafi verilerin sisteme girilmesi gerekmektedir. Bu ön başvuru süreci, talebin uygunluğunu değerlendirmek adına teknik incelemenin ilk aşamasını oluşturmaktadır.
Yer Altı Suyu Arama Ve Kullanma İzni İçin Gerekli Adımlar
Sondaj faaliyetine başlamadan önce mutlaka Arama Belgesi alınması gerekmektedir. Samsun’da bu işlemleri yürüten yetkili mühendislik firmaları aracılığıyla hazırlanan teknik raporlar, DSİ Bölge Müdürlüğü'ne sunulur. Başvuru dosyasında mülkiyet durumunu gösteren tapu kaydı ve koordinatlı kroki gibi belgelerin eksiksiz bulunması sürecin hızlı ilerlemesini sağlar.
Arama belgesi alındıktan sonra gerçekleştirilen sondaj işlemi sonucunda su bulunması halinde, bu kez Kullanma Belgesi için müracaat edilmelidir. İlkadım ve Tekkeköy gibi bölgelerde sanayi veya geniş ölçekli tarım için açılan kuyularda, suyun debisi ve kalitesi ölçülerek tahsis miktarı belirlenir. Bu belgeler olmadan su kullanımı yapılması, yeraltı suyu kaynaklarının korunması kanunu kapsamında yasal sorumluluklar doğurmaktadır.
Sondaj İşlemlerinde Dikkat Edilmesi Gereken Yasal Kurallar
Samsun genelinde yürütülen sondaj çalışmalarında sadece izin almak yeterli olmayıp, çalışmanın yetkili sondörler ve mühendisler tarafından yapılması zorunludur. Kuyu açma işlemi tamamlandıktan sonra kuyunun muhafaza altına alınması ve çevre kirliliğine yol açmayacak şekilde izole edilmesi gerekmektedir. Canik ve çevresindeki eğimli arazilerde yapılan çalışmalarda zemin emniyeti de ayrıca göz önünde bulundurulmalıdır.
Açılan her kuyunun kayıtlara geçmesi, şehrin genel yer altı suyu haritasının doğru oluşturulması açısından hayatidir. Belgesiz açılan kuyular tespit edildiğinde hem kapatılma işlemi uygulanmakta hem de mülk sahibine ağır para cezaları kesilmektedir. Bu nedenle Samsunlu vatandaşların sondaj faaliyetlerine başlamadan önce tüm yasal izinleri tamamlamaları, hem doğanın korunması hem de hukuki güvenliğin sağlanması açısından en doğru yaklaşımdır.
